Pamięć nie jest dana raz na zawsze. Potrzebuje ludzi, miejsc i przedmiotów, które pozwalają jej trwać. To właśnie one stają się pomostem między przeszłością a teraźniejszością, przypominając kolejnym pokoleniom, kim jesteśmy i skąd pochodzimy. Jednak każdy taki pomost może zostać przerwany. Czas, siły natury, wojny, katastrofy, postępująca urbanizacja, zanik tradycyjnych zawodów, a niekiedy zwykła obojętność sprawiają, że coraz więcej elementów naszego dziedzictwa znajduje się na krawędzi zapomnienia.
Dziedzictwo to znacznie więcej niż zabytki wpisane do rejestrów czy muzealne eksponaty. To także krajobrazy, układy urbanistyczne, dawne zakłady przemysłowe, miejsca pamięci, lokalne opowieści, język, muzyka, obrzędy, rzemiosło i wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie. Każdy z tych elementów jest świadectwem doświadczeń ludzi, którzy przed nami tworzyli wspólnoty, budowali miasta i wsie, rozwijali kulturę oraz pozostawiali po sobie materialne i niematerialne ślady swojej obecności.
Paradoksalnie, największym zagrożeniem dla dziedzictwa nie zawsze jest jego fizyczne zniszczenie. Równie niebezpieczne okazuje się stopniowe zanikanie pamięci o jego znaczeniu lub w ogóle istnieniu. Budynek pozbawiony historii staje się, choćby najciekawszą, ale jedynie konstrukcją. Dawny zwyczaj, którego nikt już nie praktykuje ani nie rozumie, pozostaje jedynie zapisem w archiwum. Miejsce, które przestaje być ważne dla lokalnej społeczności, z czasem traci swoją tożsamość, nawet jeśli jego materialna substancja nadal istnieje. Dziedzictwo żyje bowiem tylko wtedy, gdy jest obecne w świadomości ludzi.
Jednocześnie współczesny świat stwarza zarówno nowe możliwości jego ochrony, jak i zagrożenia. Na szczęście tych pierwszych jest jak się wydaje więcej - rozwój technologii cyfrowych, nowoczesne metody konserwacji, działalność organizacji społecznych, zaangażowanie lokalnych wspólnot oraz rosnąca świadomość znaczenia dziedzictwa pokazują, że nawet to, co wydaje się zagrożone, może otrzymać drugie życie. Ochrona dziedzictwa przestaje być wyłącznie zadaniem konserwatorów czy muzealników – staje się wspólną odpowiedzialnością badaczy, samorządów, instytucji kultury i mieszkańców.
Podczas jubileuszowej X Ogólnopolskiej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej „Na krawędzi pamięci – o dziedzictwie w zagrożeniu” pragniemy podjąć dyskusję nad różnorodnymi wymiarami zagrożeń, przed którymi stoi współczesne dziedzictwo kulturowe oraz sposobami zapobiegania im. Interesować nas będą zarówno zagrożenia wynikające z działalności człowieka, zmian klimatycznych czy konfliktów zbrojnych, jak i procesy społeczne prowadzące do zaniku pamięci o miejscach, obiektach i tradycjach.
Zapraszamy do prezentacji badań poświęconych architekturze, archeologii, historii, historii sztuki, dziedzictwu przemysłowemu, krajobrazowi kulturowemu, muzealnictwu, konserwatorstwu, etnologii, ochronie zabytków, archiwistyce oraz szeroko rozumianemu dziedzictwu niematerialnemu. Chcemy stworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami różnych dyscyplin nauki i praktykami zajmującymi się ochroną dziedzictwa, wierząc, że tylko interdyscyplinarne spojrzenie pozwala dostrzec pełnię wyzwań stojących przed współczesną ochroną pamięci.
Szczególnie zależy nam na ukazaniu przykładów skutecznego ratowania zagrożonych obiektów, tradycji i krajobrazów, ale również na refleksji nad tym, w jaki sposób budować społeczną odpowiedzialność za dziedzictwo. Chcemy wspólnie zastanowić się, gdzie przebiega granica między zachowaniem a utratą, jakie miejsce w procesie ochrony zajmują lokalne społeczności oraz jaką rolę odgrywają nauka, edukacja i nowoczesne technologie w przekazywaniu pamięci kolejnym pokoleniom.
Organizatorzy przewidują wynagrodzenia dla prelegentów (umowa o dzieło), oraz możliwą publikację tekstów pokonferencyjnych w kolejnym tomie cyklu popularno-naukowego „Zeszyty Suchedniowskie. Historia”.
Wszystkich zainteresowanych wzięciem udziału w konferencji zapraszamy do wypełnienia formularza zgłoszeniowego dostępnego w załączniku i nadesłanie go na adres: naukowy.suchedniow@gmail.com Informacje o zakwalifikowaniu do uczestnictwa zostaną podane do dnia 9 września 2026 r. Prosimy o szerokie rozpropagowanie naszego zaproszenia wśród koleżanek i kolegów zajmujących się różnymi dziedzinami nauki, pasującymi do tematu konferencji.
Szczegółowe informacje i formularz zgłoszeniowy są dostępne na stronie:
Patronat honorowy - Burmistrz Miasta i Gminy Suchedniów
Partnerzy / Współfinansowanie - Suchedniowski Ośrodek Kultury "Kuźnica" w Suchedniowie.
- formularz zgłoszeniowy TUTAJ
- formularz zgłoszeniowy PDF TUTAJ
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz